Anna Sowa-Matalińska
PSO z historii i społeczeństwa dla klas IV - VI
Celem nauczania historii i społeczeństwa w szkole podstawowej jest zapoznanie uczniów z najważniejszymi wydarzeniami z przeszłości, rozwijanie poczucia więzi z rodziną, narodem, społecznością europejską i światową, kształtowanie postaw moralnych, patriotycznych i obywatelskich, szacunku do własnego państwa i symboli narodowych.
Realizacji tych celów służy ocena wiadomości i umiejętności ucznia. Ma ona za zadanie przekazać informację uczniowi, jego rodzicom oraz nauczycielowi, co osiągnął, co zrobił dobrze i ile potrafi. Przedmiotem oceny są: wiadomości, umiejętności, postawa.
Przedmiotowy system oceniania uwzględnia:
1. Ogólne zasady oceniania.
2. Kryteria wymagań na poszczególne stopnie szkolne w klasyfikacji semestralnej i rocznej
3. Działania podlegające kontroli i ocenie.
4. Narzędzia sprawdzania osiągnięć.
5. Szczegółowe kryteria oceniania .
Ogólne zasady przedmiotowego systemu oceniania z historii i społeczeństwa
-
Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami określonymi w Przedmiotowym Systemie Oceniania i Wewnątrzszkolnym Systemie Oceniania, a jego ocena jest faktycznym stanem wiedzy i umiejętności.
-
Oceniając ucznia biorę pod uwagę orzeczenie poradni psychologiczno -pedagogicznej i dostosowuję wymagania do indywidualnych potrzeb ucznia.
-
Sprawdziany, testy, kartkówki, prace domowe i odpowiedzi ustne są obowiązkowe.
-
Sprawdziany, testy zapowiadam, z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem.
-
Termin realizacji sprawdzianów, testów jest ustalany z uczniami, odnotowany w dzienniku lekcyjnym i w zeszytach przedmiotowych.
-
Poprawa sprawdzianów, testów ocenionych na ocenę niedostateczną odbywa się w terminie nieprzekraczającym 2 tygodnie od otrzymania oceny- w przypadku wyraźnej chęci poprawy ze strony ucznia lub jego rodzica. Po tym okresie sprawdziany , testy nie mogą być poprawiane, chyba, że nie dojdzie do poprawy z przyczyn niezależnych od ucznia lub nauczyciela.
-
Każdy sprawdzian, test napisany na ocenę niesatysfakcjonującą ucznia można poprawić. Poprawa jest dobrowolna i odbywa się w ciągu 2 tygodni od otrzymania oceny. Zasady poiprawy ustala nauczyciel. Uczeń poprawia pracę tylko jeden raz, a ocena z poprawy odnotowana jest w dzienniku lekcyjnym.
-
Kartkówki są niezapowiedzianą formą kontroli stopnia opanowania wiadomości i umiejętności z trzech ostatnich lekcji.
-
Krótki sprawdzian, czyli kartkówka obejmuje od 1-5 poleceń, na wykonanie których uczniowie otrzymują maksymalnie 15 minut.
-
Kartkówki nie podlegają poprawie na ocenę wyższą, a także nie mogą być uzupełniane w przypadku nieobecności ucznia.
-
Uczeń ma obowiązek systematycznie prowadzić zeszyt ćwiczeń/przedmiotowy.
-
Raz w semestrze oceniam zeszyt ucznia.
-
Oceny są jawne zarówno dla ucznia, jak i jego rodziców. Na bieżąco odnotowywane w dzienniku, a w miarę potrzeb w zeszycie ćwiczeń/ przedmiotowym.
-
Sprawdzone, ocenione i omówione sprawdziany, testy uczniowie otrzymują podczas zajęć, a ocena zostaje odnotowana w dzienniku lekcyjnym.
-
Rodzic jest zobowiązany zapoznać sie z każdą oceną ucznia podczas spotkania z nauczycielem. Sprawdziany, testy i inne pisemne formy sprawdzania wiadomości i umiejętności są dostępne dla rodziców dziecka, do wglądu w szkole i stanowią dokumentację indywidualną każdego ucznia.
-
Podczas spotkania z rodzicem omawia się oceny i postępy jego dziecka!
-
Podczas zebrań międzysemestralnych wszyscy rodzice, zainteresowani wynikami swojego dziecka, otrzymują do wglądu prace kontrolne uczniów.
-
Uczeń ma prawo do trzykrotnego nieprzygotowania się do lekcji w ciągu jednego semestru. Przez nieprzygotowanie się do lekcji rozumiemy: brak pracy domowej, nieprzygotowanie do odpowiedzi ustnej, brak pomocy potrzebnych do lekcji.
-
Każde kolejne nieprzygotowanie się do lekcji po wyczerpaniu limitu wiąże się z konsekwencjami w postaci oceny niedostatecznej.
-
Uczeń nieobecny na zajęciach zobowiązany jest uzupełnić zeszyt ćwiczeń/przedmiotowy oraz zakres materiału realizowany podczas jego nieobecności.
-
W przypadku dłuższej nieobecności/ trwającej powyżej jednego tygodnia- 7 dni/ lub trudności z samodzielnym uzupełnieniem wiadomości, uczeń może w każdej chwili zgłosić się do nauczyciela z prośbą o pomoc.
-
Przez dłuższą nieobecność w szkole rozumiemy niezdolność do nauki trwającą powyżej 7 dni.
-
Uczeń nieobecny na sprawdzianie, teście kontrolnym lub innej formie dłuższego sprawdzianu musi uzupełnić prace w terminie uzgodnionym z nauczycielem, nieprzekraczającym 2 tygodni od powrotu do szkoły.
-
Pracą domową jest również przeczytanie tekstu zamieszczonego w podręczniku. Za niewykonanie pracy uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną.
-
Aktywność ucznia podczas lekcji nagradzana jest „+”/plusem/. Za pięć zgromadzonych plusów uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą. Przez aktywność na lekcji należy rozumieć: częste zgłaszanie się na lekcji i udzielanie poprawnych odpowiedzi, umiejętne korzystanie z tekstów zamieszczonych w podręczniku, atlasie, encyklopediach i innych książek pomocniczych, aktywna pracę w grupie, udział w inscenizacjach.
-
O przewidywanej ocenie semestralnej lub rocznej uczeń informowany jest ustnie na miesiąc przed klasyfikacyjną Radą Pedagogiczną.
-
O ocenie niedostatecznej rodzice/prawni opiekunowie/ ucznia informowani są w formie pisemnej na miesiąc przed klasyfikacyjną Radą Pedagogiczną. Za pisemne poinformowanie rodziców odpowiada wychowawca.
-
Tydzień przed radą klasyfikacyjną uczniowie informowani są o rzeczywistych ocenach semestralnych/rocznych.
-
Na dwa tygodnie przed końcem semestru nie przewiduje się żadnych sprawdzianów poprawkowych.
Wymagania na poszczególne stopnie szkolne w klasyfikacji semestralnej i rocznej.
Jeżeli uczeń : nie opanował minimum wiadomości programowych i nawet przy pomocy nauczyciela nie potrafi wykonać prostych poleceń wymagających zastosowania podstawowych umiejętności otrzymuje ocenę niedostateczną.
Aby otrzymać ocenę:
• dopuszczającą – uczeń powinien wykazać się znajomością elementarnej wiedzy, wyjaśniać z pomocą nauczyciela podstawowe pojęcia historyczne; dokonywać opisów i porównać przeszłość z teraźniejszością przy pomocy materiałów ilustracyjnych;
• dostateczną – uczeń powinien posiadać znajomość podstawowej wiedzy faktograficznej, czytać podręcznik ze zrozumieniem, dostrzegać związki teraźniejszości z przeszłością, wykazywać się opanowaniem najprostszych umiejętności przedmiotowych – oceny zdarzenia, opisu, porównania, określać wiek zdarzenia, porządkować wydarzenia w sposób chronologiczny, odczytywać wydarzeniaz osi czasu;
• dobrą – uczeń powinien opanować wiedzę faktograficzną na poziomie dobrym, wykazywać się aktywnością na lekcjach, wyrażać własne zdanie, dostrzegać ciągłego rozwoju kulturalnego i cywilizacyjnego, integrować wiedzę uzyskaną z rożnych źródeł, samodzielnie poszukiwać informacji o regionie, własnej miejscowości, wszechstronnie posługiwać się mapą, odczytywać wiadomości z wykresów i tabel;
• bardzo dobrą – uczeń powinien wykazać się nie tylko dużą wiedzą, ale też rozumieniem historii, potrafić samodzielnie wyciągać wnioski, ujmować treści historyczne w związki przyczynowo-skutkowe, krytycznie odnosić się do wydarzeń z przeszłości, porównywać epoki i okresy;
• celującą – uczeń powinien samodzielnie rozwijać swoje zainteresowania i wykazywać się wiedzą ponadprogramową,samodzielnie rozwijać swoją wiedzę poprzez wykonywanie prac dodatkowych i przedstawianie ich na forum klasy, łączyć i wykorzystywać wiadomości z rożnych dziedzin wiedzy, uczestniczyć w konkursach przedmiotowych.
Ocena klasyfikacyjna śródroczna i roczna nie jest średnią ocen bieżących. Stosuje się określoną wagę ocen z poszczególnych form aktywności ucznia oraz sposób zapisu w dzienniku lekcyjnym. Przy zapisie ocen cząstkowych dopuszcza się stosowanie znaków „+” i „–”. Na podstawie ocen uzyskanych przez ucznia w I semestrze nauczyciel wystawia ocenę semestralną. Ocenę końcoworoczną wystawia się na podstawie ocen uzyskanych przez ucznia w II semestrze oraz oceny za I semestr liczonej w II semestrze jako ocena cząstkowa.
Kontroli i ocenie podlegają prace pisemne, wypowiedzi ustne i prace praktyczne.
-
-
Pisemne:
-
- odpowiedź na pytania
- rozwiązywanie wskazanych zadań, wykonywanie ćwiczeń
- testy, sprawdziany
- kartkówki
-
-
Ustne:
-
- kilkuzdaniowa wypowiedź
- udział w dyskusji
- prezentacja pracy własnej lub grupy
-
-
Praktyczne:
-
- wytwory pracy np. album, słownik, praca plastyczna
- gromadzenie i segregacja materiałów
- posługiwanie się mapą, atlasem, słownikiem, tekstem źródłowym
- współpraca w grupie
- samokształcenie
Ocenie podlegają:
- testy i sprawdziany wiadomości,
- odpowiedzi ustne,
- kartkówki (obejmują materiał z zakresu od 1 do 3 ostatnich lekcji, są niezapowiedzianą formą),
- aktywność na lekcji (5 plusów – ocena bardzo dobra)
- zeszyt ćwiczeń/przedmiotowy
- dodatkowe prace np. referaty, wywiady, plakaty, albumy, prezentacje multimedialne, itp.,
prace domowe.
Narzędzia pomiaru osiągnięć uczniów:
-
Testy
-
Sprawdziany
-
Kartkówki
-
Odpowiedzi ustne
-
Dodatkowe prace, np. referaty, wywiady, albumy, itp.
-
Zadania domowe(pisemne i ustne)
-
Prace długoterminowe
-
Inne: udział w konkursach, działania twórcze
-
Zeszyt ćwiczeń /przedmiotowy
-
Obserwacja ucznia:
- przygotowanie do lekcji
-aktywność na lekcji
-praca w grupie
Aktywność uczniów podlegających ocenianiu na lekcjach historii
Oceniane umiejętności
Aktywność ucznia podlegająca obserwacji i ocenie
Narzędzia oceny
Pisanie
Referaty
Sprawdziany pisemne
Kartkówki
Kryteria oceny prac pisemnych
Kryteria sprawdzianów
Mówienie
Wypowiedzi ustne na lekcjach
Udział w dyskusji
Kryteria wypowiedzi ustnej
Obserwacja
Współpraca w grupie
Praca w grupach na lekcji
Obserwacja
Karta oceny pracy w grupie
Karta samooceny
Posługiwanie się terminami historycznymi
Wypowiedzi ustne
Prace pisemne
Kryteria wypowiedzi ustnej
Kryteria oceny prac pisemnych
Posługiwanie się mapą i atlasem
Wypowiedzi ustne
Prace pisemne
Zadania praktyczne
Kryteria wypowiedzi ustnej
Kryteria oceny prac pisemnych
Obserwacja
Porządkowanie i selekcja materiału
Gromadzenie i selekcja materiału
Obserwacja
Poszukiwanie i posługiwanie się źródłami informacji
Praca ze słownikami
Gromadzenie materiału
Samodzielne zdobywanie informacji
Obserwacja
Terminowość wykonywania zadań
Planowanie
Organizowanie
Obserwacja
Kreatywność
Prace praktyczne
Obserwacja
Prowadzenie zeszytu przedmiotowego
Systematyczność
Estetyka
Pomysłowość
Obserwacja
Kryteria oceniania odpowiedzi ustnej z historii
Ocena niedostateczna:
- nie wykazał się wiadomościami wymaganymi na ocenę dopuszczającą
- nawet przy pomocy nauczyciela nie potrafi wykonać najprostszych zadań
Ocena dopuszczająca:
- przy pomocy nauczyciela uczeń wykonuje proste zadania, wykorzystuje podstawowe umiejętności
- potrafi określić wiek, jego połowę, w którym miało miejsce dane wydarzenie
- potrafi umieścić najważniejsze wydarzenia w czasie, zaznaczyć je na osi czasu
- zna podstawowe fakty, postacie i terminy niezbędne w procesie nauki
- wypowiada się krótkimi zdaniami, popełnia liczne błędy językowe
Ocena dostateczna:
-
uczeń rozumie podstawowe fakty i pojęcia historyczne
-
potrafi uporządkować najważniejsze wydarzenia chronologicznie
-
potrafi łączyć postacie z odpowiadającymi im wydarzeniami
-
potrafi z osi czasu odczytać zaznaczoną datę
-
wskazuje na mapie miejsca omawianych wydarzeń
-
potrafi wykorzystać podstawowe źródła informacji
-
przy pomocy nauczyciela rozwiązuje podstawowe problemy
-
formułuje wypowiedź 2-3 zdaniową
-
popełnia błędy językowe i stylistyczne
Ocena dobra:
-
samodzielnie rozwiązuje podstawowe problemy a trudniejsze przy pomocy nauczyciela
-
określa przyczyny i skutki wydarzeń historycznych
-
posługuje się terminologią poznaną na lekcji
-
potrafi scharakteryzować poznane sylwetki osób,
-
lokalizuje na mapie przebieg wydarzeń
-
porządkuje wydarzenia chronologicznie
-
wykorzystuje źródła informacji poznane na lekcji
-
formułuje dłuższą poprawną pod względem językowym wypowiedź
-
próbuje dokonywać własnych sądów i opinii
Ocena bardzo dobra:
-
samodzielnie rozwiązuje problemy podstawowe i trudniejsze
-
prawidłowo posługuje się wiedzą i umiejętnościami zdobytymi na lekcji
-
samodzielnie dostrzega i omawia przyczyny i skutki wydarzeń
-
przedstawia na mapie zmiany terytorialne
-
potrafi z osi czasu odczytywać odpowiadającą danemu wydarzeniu datę
-
wykorzystuje źródła informacji wskazane przez nauczyciela
-
samodzielnie dokonuje ocen poszczególnych wydarzeń i postaci
-
formułuje dłuższą samodzielną wypowiedź poprawną pod względem językowym
Ocena celująca:
-
samodzielnie rozwiązuje problemy
-
wykorzystuje w swojej wypowiedzi wiadomości pozapodręcznikowe, które uczeń samodzielnie zdobył
-
samodzielnie dostrzega związki między wydarzeniami
-
wyraża własne zdanie, popiera je logicznymi wydarzeniami
-
wykorzystuje wiedzę o regionie
-
wypowiada się poprawnie na określony temat
-
wykonuje prace dodatkowe
-
prezentuje swoje prace na forum klasy
-
wiedza ucznia w zakresie każdego działu historycznego omawianego podczas zajęć zawsze wykracza poza podstawę programową
Kryteria oceny pracy w grupie
-
zaangażowanie w pracę grupy
-
realizacja wyznaczonego zadania
-
pełnione funkcje i role
-
rozumienie osobistej sytuacji w grupie
-
umiejętności pracy w grupie
Wymagania na poszczególne oceny:
niedostateczna
dopuszczająca
dostateczna
dobra
bardzo dobra
Przeszkadza członkom grupy w pracy
Nie wykonuje wyznaczonej pracy w określonym czasie
Zajmuje się innymi sprawami
Nawet przy pomocy kolegów i nauczyciela nie wykonuje zadania
Nie wywiązuje się (lub rzadko) z powierzonych zadań i funkcji
Nie uświadamia sobie własnych trudności we współdziałaniu
Nie docenia pracy innych, negatywnie dominuje w grupie
Na czas wykonuje tylko część zadanej pracy
Czasami przeszkadza innym
Realizuje przy pomocy kolegów lub nauczyciela tylko część zadań
Czasami nie wywiązuje się z pełnionych w grupie funkcji
Nie przyjmuje do wiadomości informacji zwrotnych nauczyciela i kolegów na temat jego pracy w zespole
Rzadko chwali wkład pracy innych
Nie szanuje zdania innych
Pracuje przy wykonaniu większości zadań ale zdarza mu się nie akceptować przynależności do danej grupy
Realizuje większość zadań sam
Zgodnie z predyspozycjami potrafi wykonać niektóre funkcje w grupie
Akceptuje opinie nauczyciela i kolegów na temat swojej pracy w grupie
Potrafi pochwalić kolegów za pracę ale zdarza mu się również i ich krytyka
Jest zdyscyplinowany
Wnosi pozytywny wkład w pracę grupy
Wykonuje zadanie w wyznaczonym czasie
Konsekwentnie wykonuje swoją pracę
Wykonuje zgodnie z predyspozycjami przydzielone funkcje ale próbuje podejmować inne
Dostrzega swoje wady pracy w grupie i stara się je likwidować
Tolerancyjny
Docenia pracę innych
Zaangażowany w pracę w grupie
Wykazuje inicjatywę
Angażuje wszystkich do pracy
Pomaga kolegom mającym trudności
Samodzielnie podejmuje się realizacji zadania
Przyjmuje na siebie wiele zadań
Zdyscyplinowany
Potrafi pokierować członkami zespołu
Pełni wiele funkcji
Potrafi wskazać swoje mocne i słabe punkty pracy w grupie
Potrafi ocenić pracę innych, stwarza pozytywną atmosferę podczas pracy, szanuje innych
Prowadzenie i ocena zeszytów przedmiotowych
Uczniowie zobowiązani są do prowadzenia zeszytu ćwiczeń/przedmiotowego.
Każdy zeszyt sprawdzany jest pod względem kompletności notatek, ich poprawności merytorycznej, estetyki.
Ocena za prowadzenie zeszytu wystawiana jest raz w semestrze i przy jej wystawianiu brane są elementy wyżej wymienione.
Uczeń ma obowiązek uzupełniania notatek w zeszycie za czas swojej nieobecności.
W uzasadnionych przypadkach nauczyciel może go zwolnić z tego obowiązku.
Zadawanie i ocena prac domowych
Celem zadawania prac domowych jest rozwijanie zainteresowań ucznia, motywacja do nauki, organizacja i planowanie samouczenia się .
-
Uczeń ma obowiązek systematycznego odrabiania prac domowych.
-
Nauczyciel określa zasady wykonania zadania - sposób, termin
-
Uczeń ma obowiązek przestrzegania terminu wykonania zadania
-
Nauczyciel dostosowuje termin realizacji zadania do stopnia jego trudności
-
Nauczyciel sprawdza wykonane zadania w wyznaczonym terminie
-
Za wykonane zadanie uczeń może otrzymać ocenę lub „+”(w zależności od stopnia trudności zadania lub sposobu jego wykonania)
-
Postawienie „parafki” przy wykonanym zadaniu oznacza, że nauczyciel sprawdzał wykonanie zadania, ale nie sprawdzał jego zawartości merytorycznej
-
Brak pracy domowej zostaje odnotowany przez nauczyciela za pomocą oceny niedostatecznej lub „ – ”(jeżeli uczeń zgłosił wcześniej brak zadania nauczycielowi, a nie wykorzystał „trzech nieprzygotowań”)
-
Uczeń ma możliwość poprawy oceny po wykonaniu zadania w terminie wyznaczonym przez nauczyciela
-
Nauczyciel może odmówić wyznaczenia kolejnego terminu poprawy pracy domowej, jeżeli uczeń jest niesystematyczny, ma nieodpowiedni stosunek do przedmiotu, lekceważy swoje obowiązki
-
Ocenianie prac następuje zgodnie z umową dotyczącą konkretnej pracy
Stosowanie i ocenianie sprawdzianów lub testów
-
W ciągu semestru muszą się odbyć minimum 3-4 sprawdziany w kl. VI (w klasach IV i V 1-2 sprawdziany).
-
Sprawdziany są przeprowadzane po każdym lub kilku blokach tematycznych.
-
Sprawdzian poprzedzony jest zawsze lekcją powtórzeniową, jest zapowiadany przynajmniej z tygodniowym wyprzedzeniem, termin pisania sprawdzianu jest ustalony z większością uczniów danej klasy.
-
Nauczyciel podaje uczniom zakres materiału i umiejętności sprawdzanych na sprawdzianie.
-
Nauczyciel sprawdza i podaje wyniki sprawdzianu do wiadomości uczniów w terminie do 14 dni od daty pisania.
-
Jeżeli uczeń otrzymał ocenę niedostateczną ze sprawdzianu, może ją poprawić na zasadach ustalonych przez nauczyciela.
Ocenianie ilościowe prac pisemnych (w zależności od zdobytej liczby punktów):
a) w przypadku sprawdzianów, testów obejmujących większe partie materiału, wg potrzeb -kartkówek:Kryteria oceniania:
więcej niż 100% - celujący
95% - 100% - bardzo dobry+
90% - 94% - bardzo dobry
86% -89% - bardzo dobry-
78% - 85% - dobry +
72% - 77% - dobry
67% - 71% - dobry-
61% - 66% - dostateczny+
56% - 60% - dostateczny
50% - 55% - dostateczny-
45% - 49% - dopuszczający+
40% - 44% - dopuszczający
35% - 39% - dopuszczający -
poniżej 34% - ocena niedostateczna
Co najmniej 90%uzyskanych punktów za zadania obowiązkowe i wykonanie zadania na ocenę celującą – ocena celująca
Jednocześnie podjęcie następujących działań wspomagających pracę ucznia z dysfunkcjami- dostosowaniem wymagań:
-
Wydłużenie czasu potrzebnego uczniowi na wykonanie zadań.
-
Wdrażanie do czytania ze zrozumieniem poprzez ukierunkowanie na treść.
-
Rozwijanie mowy poprzez doskonalenie umiejętności wypowiadania się poprzez prowadzenie swobodnych rozmów, streszczanie, opowiadanie w oparciu o tekst przewodni/ źródłowy, ilustracje gotowe i wykonane przez ucznia.
-
Ograniczenie uczniowi do niezbędnego minimum głośnego czytania na forum klasy.
-
Dokonywanie w czasie lekcji kontroli notatek ucznia pod względem kompletności i dokładności zapisów, szczególnie dotyczących zadań domowych.
-
Systematyczne ocenianie poprawności wykonywania prac domowych.
-
Ograniczenie odpytywania na forum klasy.
-
Włączanie ucznia do dodatkowych zadań, w celu poszerzenia zasobu jego wiedzy, umiejętności oraz jego ośmielenia.
-