Anna Sowa-Matalińska
PSO z języka polskiego dla klasy IV
SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA z języka polskiego
DLA KLASY IV
Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą.
Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:
Mówienie
-nawiązuje i podtrzymuje kontakt werbalny z innymi uczniami i nauczycielem
-formułuje pytania i udziela odpowiedzi odpowiedniej do sytuacji komunikacyjnej
-stosuje podstawowe zwroty grzecznościowe podczas rozmowy z osobą dorosłą
i rówieśnikiem-mówi na temat, opowiada o obserwowanych zdarzeniach, akcji książki, filmu
-wypowiada komunikaty zawierające proste informacje
-wygłasza teksty utworów z pamięci
-rozumie uwagi nauczyciela, stosuje się do nich
Czytanie
-rozumie ogólny sens czytanych utworów
-stara się płynnie i poprawnie pod względem artykulacyjnym czytać głośno teksty
-zna podstawowe elementy budowy świata przedstawionego w utworze
-odróżnia wypowiedzi narratora i bohatera utworu
-wie, czym jest wers, zwrotka
Słuchanie
-rozumie polecenia nauczyciela, wypowiedzi innych uczniów
-reaguje na wypowiedzi innych w sposób werbalny i niewerbalny (mimiką, gestem, postawą)
Pisanie
-podaje potrzebne informacje z wysłuchanego komunikatu
-buduje proste wypowiedzi na podany temat
-z pomocą nauczyciela zapisuje dialog, układa plan ramowy wypowiedzi, zapisuje kilkuzdaniowe opowiadanie odtwórcze
-instruowany przez nauczyciela lub innych uczniów uzupełnia prosty schemat, tabelę
-zna podstawowe zasady ortograficzne i interpunkcyjne
-stara się o estetykę zapisu wypowiedzi
Nauka o języku
stosuje wiedzę językową w zakresie:
-słownictwa (dobiera wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne do podanych)
-składni (z pomocą nauczyciela buduje poprawne zdania pojedyncze, wyróżnia części główne zdania, odróżnia wypowiedzenia pojedyncze od złożonych, stosuje wielkie litery na początku wypowiedzenia i odpowiednie znaki interpunkcyjne na końcu)
-fleksji (wskazuje czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki i przysłówki w zdaniu, z pomocą nauczyciela określa formę odmiennych części mowy)
-fonetyki (zna alfabet, dzieli wyrazy na litery, głoski i sylaby)
Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:
Mówienie
-świadomie uczestniczy w sytuacji komunikacyjnej
-dostosowuje wypowiedź do adresata i sytuacji
-dobiera intonację zdaniową, formułuje pytania i odpowiedzi w związku z konkretną lub wyobrażoną sytuacją życiową
-wypowiada się w sposób logiczny i uporządkowany: opowiada zdarzenia w porządku chronologicznym, streszcza utwory fabularne
-składa życzenia, gratulacje
-recytuje utwór poetycki, oddając jego ogólny nastrój i sens
-stosuje zasady poprawnej wymowy i akcentowania wyrazów rodzimych
-stosuje się do uwag nauczyciela i podejmuje próby doskonalenia wypowiedzi
Czytanie
-podejmuje rozmowę na temat sensu opowiadania, powieści, wiersza, artykułu
-wybiera potrzebne informacje z instrukcji, przypisu, tabeli, notatki, schematu
-poprawnie artykułuje i akcentuje wyrazy, stosuje intonację zdaniową podczas głośnego czytania utworów
-dostrzega cechy wyróżniające teksty artystyczne (poetyckie i prozatorskie) oraz użytkowe
-nazywa w tekście prozatorskim elementy świata przedstawionego
-posługuje się pojęciem wersu i zwrotki, wskazuje zawarte w nich treści
Słuchanie
-tworzy notatkę na podstawie wysłuchanego komunikatu: uzupełnia tabelę, schematy,
z pomocą nauczyciela formułuje kilkuzdaniową wypowiedź-słucha innych i uczestniczy w rozmowie, zadaje pytania, odpowiada
-powtarza swoimi słowami ogólny sens usłyszanej wypowiedzi, opowiada fabułę usłyszanej historii
-rozpoznaje nastrój słuchanych komunikatów
Pisanie
-konstruuje wypowiedzi poprawne pod względem logiczno-składniowym
-używa wypowiedzeń pojedynczych i złożonych
-samodzielnie zapisuje dialog
-buduje ramowy plan wypowiedzi w formie równoważników zdań, zdań pytających
i oznajmujących-układa opowiadanie odtwórcze
-redaguje notatkę w formie prostego schematu, tabeli, planu
-stosuje podstawowe zasady ortografii i interpunkcji
-stosuje zasady estetycznego zapisu tekstu
-dzieli wypowiedzi na części kompozycyjne
Nauka o języku
stosuje wiedzę językową w zakresie:
-słownictwa (wykorzystuje wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne w tworzonym tekście)
-składni (dostrzega funkcję głównych części zdania, konstruuje zdania pojedyncze proste
i rozwinięte oraz wypowiedzenia złożone, odróżnia zdanie od równoważnika zdania, używa różnych typów wypowiedzeń: oznajmujących, rozkazujących, pytających, wykrzyknikowych)-fleksji (określa formę gramatyczną czasowników, rzeczowników, przymiotników, łączy wypowiedzenia składowe za pomocą spójnika w wypowiedzenia złożone, poprawnie zapisuje formy bezokoliczników oraz formy rodzaju męskoosobowego
i niemęskoosobowego czasowników w czasie przyszłym i przeszłym)-fonetyki (wykorzystuje umiejętność dzielenia wyrazów na sylaby przy przenoszeniu wyrazów do następnej linijki)
Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który:
Mówienie
-przedstawia własne zdanie w rozmowie
-uczestniczy w rozmowie związanej z lekturą, filmem czy sytuacjami dnia codziennego
-formułuje logiczne pytania i odpowiedzi
-wypowiada się w roli świadka i uczestnika zdarzeń
-opisuje i zachęca w wypowiedziach związanych z różnymi tekstami kultury
-wygłasza tekst poetycki z pamięci, posługując się pauzą, barwą głosu; stosuje się do zasad właściwego akcentowania wyrazów i intonowania wypowiedzeń
-posługuje się pozawerbalnymi środkami wypowiedzi (mimika, gest)
Czytanie
-odczytuje sens utworów na poziomie semantycznym, wskazuje treści przenośne, próbuje je wyjaśnić
-głośno czyta utwory, uwzględniając zasady poprawnej artykulacji i intonacji
-odróżnia teksty poetyckie od prozatorskich, wskazuje charakterystyczne cechy rodzajowe
-wskazuje środki stylistyczne (przenośnia, porównanie, epitet)
-wyróżnia elementy świata przedstawionego w opowiadaniu i baśni
-odczytuje i wykorzystuje treści zawarte w artykule, instrukcji, przepisie, tabeli, schemacie i notatce
Słuchanie
-koncentruje uwagę podczas słuchania wypowiedzi innych, a zwłaszcza odtwarzanych utworów, przekazuje najważniejsze treści
-odróżnia informacje ważne od mniej ważnych
-na podstawie słuchanego tekstu rysuje plan, ilustracje do tekstu, formułuje pytania
-właściwie odbiera intencje nadawcy komunikatu
Pisanie
-stosuje wypowiedzenia pojedyncze i złożone w tworzonej wypowiedzi
-zapisuje dialog w opowiadaniu
-komponuje i przekształca plan wypowiedzi
-pisze opowiadanie twórcze, list, baśń
-dostrzega błędy ortograficzne i interpunkcyjne w tworzonej wypowiedzi, poprawia je
-stosuje akapit jako znak logicznego wyodrębnienia fragmentów wypowiedzi
Nauka o języku
umiejętnie stosuje wiedzę językową w zakresie:
-słownictwa (wzbogaca tworzony tekst wyrazami bliskoznacznymi i przeciwstawnymi, unikając powtórzeń i błędów stylistycznych)składni (stosuje różnorodne typy zdań: pojedyncze i złożone, celowo używa różnych typów wypowiedzeń: pytających, oznajmujących, wykrzyknikowych, rozkazujących w zależności od sytuacji komunikacyjnej, stosuje się do zasad poprawnej interpunkcji)
-fleksji (używa odmiennych części mowy w poprawnych formach)
-fonetyki (stosuje wiadomości z zakresu podziału wyrazów na litery, głoski i sylaby
w poprawnym ich zapisie)Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który:
Mówienie
-uzasadnia własne zdanie w rozmowie, podaje odpowiednie przykłady, stosuje się do reguł grzecznościowych
-rozpoczyna i podtrzymuje rozmowę na temat lektury czy dzieła filmowego
-stosuje odpowiednie słownictwo, buduje wypowiedź o charakterze opisu lub instrukcji
-podejmuje próby interpretacji przenośnych treści utworów poetyckich przewidzianych
w programie nauczania, zaznacza akcenty logiczne, stosuje pauzy, dostosowuje tempo recytacji do treści utworu-wzbogaca komunikat pozawerbalnymi środkami wypowiedzi
-dokonuje samokrytyki wypowiedzi i doskonali ją pod względem konstrukcji i języka
Czytanie
-odczytuje i wyjaśnia treści przenośne i symboliczne utworu
-głośno czyta utwory, wykorzystując umiejętność poprawnej artykulacji i intonacji, aby podkreślić jego sens
-wyjaśnia poetyckie środki stylistyczne (przenośnia, porównanie, epitet) w utworach
z listy lektur przewidzianych programem nauczania-posługuje się pojęciami: narrator, bohater, rym, wers, zwrotka
-wykorzystuje treści zawarte w artykułach, instrukcjach, przepisach, tabelach, schematach i notatkach w tworzeniu własnych wypowiedzi
Słuchanie
-przekazuje treść wysłuchanych wypowiedzi, odczytuje przenośny sens wysłuchanych utworów prozatorskich i poetyckich
-wyraża swoje zdanie na temat wysłuchanego komunikatu
-nazywa intencje nadawcy komunikatu
Pisanie
-komponuje poprawne pod względem składniowym, stylistycznym i językowym wypowiedzi o przejrzystej, logicznej kompozycji
-redaguje instrukcje użytkowe i reguły zachowań w różnych sytuacjach życiowych
-dokonuje autokorekty napisanego tekstu
Nauka o języku
sprawnie stosuje wiedzę językową w zakresie:
-słownictwa (dba o poprawność słownikową tworzonych wypowiedzi, odpowiednio dobiera wyrazy bliskoznaczne i przeciwstawne, wzbogacając tekst w zależności od formy wypowiedzi i sytuacji komunikacyjnej)
-składni (tworzy ciekawe pod względem składniowym wypowiedzi, stosuje się do zasad poprawności logiczno-składniowej, dba o poprawną interpunkcję wypowiedzeń złożonych)
-fleksji (w wypowiedziach ustnych i pisemnych stosuje w poprawnych formach odmienne i nieodmienne części mowy przewidziane w programie nauczania)
-fonetyki (biegle stosuje wiadomości z zakresu fonetyki i wykorzystuje je w poprawnym zapisie wyrazów)
Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:
Mówienie
-przedstawia własne stanowisko w związku ze sposobem rozwiązania problemu, wykonania zadania
-podejmuje rozmowę na temat dzieła spoza kanonu lektur przewidzianych programem nauczania w klasie czwartej
-interpretuje metaforyczne i symboliczne treści utworów literackich i plastycznych
Czytanie
-czyta ze zrozumieniem na poziomie semantycznym i krytycznym teksty spoza listy lektur przewidzianej programem nauczania
-odczytuje głośno utwory poetyckie i prozatorskie i dokonuje ich interpretacji
Słuchanie
-odczytuje przenośny sens wysłuchanych utworów poetyckich i prozatorskich (także spoza listy lektur)
Pisanie
-tworzy samodzielne wypowiedzi cechujące się ciekawym ujęciem tematu, poprawną konstrukcją oraz właściwym doborem środków językowych
-wykazuje się szczególną dbałością o poprawność ortograficzną, interpunkcyjną, fleksyjną i składniową oraz estetykę zapisu wypowiedzi
Nauka o języku
-świadomie stosuje wiedzę językową w zakresie treści materiałowych przewidzianych programem nauczania słownictwa, składni, fleksji i fonetyki
-poszerza wiedzę językową o treści wykraczające poza przewidziane programem nauczania w klasie czwartej
Dodatkowo bierze udział w konkursach szkolnych i pozaszkolnych, uzyskując wysoki poziom wiedzy i umiejętności.